Jeszcze kilka lat temu większość z nas traktowała wiadomości SMS jako jedno z najbardziej wiarygodnych źródeł informacji.

Jeżeli wiadomość przychodziła na telefon, wydawała się bardziej autentyczna niż e-mail. W końcu numer telefonu jest przypisany do konkretnej osoby, a operatorzy komórkowi kojarzyli się z bezpieczeństwem.

Niestety czasy się zmieniły. Dziś SMS stał się jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi przez cyberprzestępców.

Oszustwa realizowane za pomocą wiadomości tekstowych są tak powszechne, że doczekały się własnej nazwy: smishing.

W tym artykule dowiesz się:

• czym jest smishing,
• dlaczego oszuści tak chętnie wykorzystują SMS-y,
• jak rozpoznać fałszywą wiadomość,
• co zrobić po kliknięciu podejrzanego linku,
• oraz jak skutecznie chronić siebie i swoich bliskich.

Czym jest smishing?

Smishing to odmiana phishingu wykorzystująca wiadomości SMS.

Celem cyberprzestępcy jest nakłonienie ofiary do:

• kliknięcia w link,
• podania danych logowania,
• ujawnienia danych karty płatniczej,
• zainstalowania złośliwego oprogramowania,
• wykonania przelewu.

Słowo „smishing” powstało z połączenia dwóch angielskich słów:

• SMS,
• phishing.

Choć nazwa brzmi technicznie, sam mechanizm jest bardzo prosty.

Oszust próbuje wywołać emocje i skłonić Cię do działania bez zastanowienia.

Dlaczego SMS jest tak skutecznym narzędziem oszustów?

Powodów jest kilka. Po pierwsze telefon mamy zawsze przy sobie. Po drugie e-mail możemy sprawdzić za godzinę. Po trzecie SMS czytamy często w ciągu kilku sekund od otrzymania.

To daje oszustom ogromną przewagę.

Wiadomość wydaje się bardziej osobista

Ludzie nadal bardziej ufają SMS-om niż wiadomościom e-mail. Cyberprzestępcy doskonale o tym wiedzą.

Działamy pod wpływem emocji

Jeżeli telefon wyświetli komunikat: „Twoje konto zostało zablokowane” albo „Wymagana dopłata do przesyłki” , to wiele osób reaguje natychmiast.

To właśnie na tę reakcję liczą oszuści.

Najpopularniejsze oszustwa SMS

Fałszywe wiadomości od banku

To jeden z najczęstszych scenariuszy. Przykładowa wiadomość:

„Wykryto podejrzaną aktywność na Twoim koncie. Potwierdź dane pod adresem…”

Po kliknięciu użytkownik trafia na stronę przypominającą prawdziwy bank. Następnie sam podaje:

• login,
• hasło,
• kod autoryzacyjny.

Dane trafiają bezpośrednio do przestępców.

Fałszywe dopłaty do przesyłek

Oszust podszywa się pod firmę kurierską. Treść wiadomości może wyglądać następująco: „Twoja paczka została zatrzymana. Dopłać 1,99 zł, aby kontynuować dostawę.”

Kwota jest niewielka. Właśnie dlatego wiele osób nie zastanawia się długo. W rzeczywistości celem nie jest pobranie dwóch złotych.

Celem jest przejęcie danych karty płatniczej.

Fałszywe wezwania do zapłaty

SMS może informować o:

• mandacie,
• zaległym podatku,
• nieuregulowanej opłacie.

Wiadomość zawiera link prowadzący do podstawionej strony płatności.

Oszustwa inwestycyjne

Coraz częściej pojawiają się SMS-y obiecujące:

• szybki zysk,
• inwestycję w kryptowaluty,
• wyjątkową okazję finansową.

W praktyce kończą się utratą pieniędzy.

Jak rozpoznać podejrzanego SMS-a?

Nie zawsze jest to łatwe. Cyberprzestępcy stają się coraz bardziej profesjonalni. Istnieje jednak kilka sygnałów ostrzegawczych.

Presja czasu

Jeżeli wiadomość wymaga natychmiastowego działania, zachowaj ostrożność.

Przykłady:

• konto zostanie zablokowane,
• przesyłka wróci do nadawcy,
• płatność wygasa za 30 minut.

To klasyczna technika manipulacji.

Podejrzany link

Przed kliknięciem zawsze sprawdź adres.

Przykład:

Prawidłowy adres:
firma.pl

Fałszywy adres:
firma-oplaty24.com

lub

firma-pomoc.net

Na pierwszy rzut oka różnica może być trudna do zauważenia.

Nietypowy język

Choć obecnie oszuści coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do tworzenia poprawnych wiadomości, nadal zdarzają się:

• błędy językowe,
• literówki,
• dziwne konstrukcje zdań.

Prośba o dane

Bank, urząd czy firma kurierska nie powinny prosić przez SMS o:

• hasło,
• numer PIN,
• pełne dane karty,
• kod BLIK.

Jeżeli wiadomość zawiera taką prośbę, należy ją potraktować jako podejrzaną.

Co zrobić po kliknięciu podejrzanego linku?

Przede wszystkim nie wpadać w panikę. Samo kliknięcie nie zawsze oznacza przejęcie urządzenia. Znaczenie ma to, co wydarzyło się później.

Jeżeli niczego nie wpisałaś/łeś

Ryzyko jest zwykle niewielkie. Warto jednak:

• zamknąć stronę,
• przeskanować urządzenie,
• obserwować konta.

Jeżeli podałaś/łeś login i hasło

Natychmiast:

• zmień hasło,
• wyloguj wszystkie urządzenia,
• włącz 2FA.

Jeżeli podałaś/łeś dane karty

Skontaktuj się z bankiem. W wielu przypadkach możliwe jest:

• zablokowanie karty,
• monitorowanie transakcji,
• ograniczenie strat.

Jeżeli zainstalowałaś aplikację

Potraktuj sytuację poważnie. Niektóre złośliwe aplikacje mogą:

• przejmować SMS-y,
• nagrywać ekran,
• przechwytywać hasła.

W takim przypadku warto skonsultować się ze specjalistą lub przywrócić urządzenie do ustawień fabrycznych.

Jak chronić się przed smishingiem?

Nigdy nie działaj pod wpływem emocji

To najważniejsza zasada. Jeżeli wiadomość wywołuje:

• strach,
• pośpiech,
• presję,

zatrzymaj się na chwilę.

Korzystaj z oficjalnych aplikacji

Jeżeli SMS dotyczy banku, otwórz aplikację bankową.

Jeżeli dotyczy przesyłki, sprawdź status w oficjalnej aplikacji przewoźnika.

Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe

Dzięki temu samo hasło nie wystarczy do przejęcia konta.

Edukuj bliskich

Najczęstszymi ofiarami są:

• seniorzy,
• dzieci,
• osoby mniej zaawansowane technologicznie.

Rozmowa często daje większą ochronę niż najlepszy program antywirusowy.

Czy SMS jest jeszcze bezpieczny?

Tak. Problem nie leży w samej technologii SMS. Problemem są ludzie próbujący wykorzystać zaufanie użytkowników. SMS nadal jest przydatnym kanałem komunikacji. Trzeba jednak pamiętać, że każda wiadomość może zostać wykorzystana do oszustwa. Dlatego warto zachować zasadę ograniczonego zaufania.

Podsumowanie

Smishing jest dziś jednym z najpopularniejszych rodzajów cyberoszustw. Cyberprzestępcy nie atakują komputerów. Atakują ludzi. Wykorzystują:

• emocje,
• pośpiech,
• nieuwagę,
• zaufanie.

Najlepszą ochroną pozostaje świadomość i zdrowy rozsądek. Zanim klikniesz link w SMS-ie, zatrzymaj się na kilka sekund i zadaj sobie jedno pytanie: Czy ta wiadomość na pewno pochodzi od osoby lub instytucji, za którą się podaje?

Bardzo często właśnie te kilka sekund decyduje o bezpieczeństwie Twoich danych i pieniędzy.

Chcesz otrzymywać ostrzeżenia o nowych oszustwach?

Zapisz się do newslettera „Mój Cyfrowy Świat”.

Regularnie publikuję praktyczne porady dotyczące:

• cyberbezpieczeństwa,
• prywatności,
• ochrony danych,
• oszustw internetowych,
• bezpieczeństwa dzieci i seniorów online.